dinsdag 5 december 2017

Helm
























Mijn naam is Max Kleinletter, onderwijsstrijdcorrespondent te Amsterdam, vanaf Père-Lachaise.



Helm

“Bullit strikes the helmets head“. Een regel uit Jim Morissons’ lied “Unknown Soldier“. Jim had niet veel op met oorlog en dat gold voor een groot deel van de Amerikaanse jeugd in de jaren zestig. Met zijn vader, een hooggeplaatste militair bij de marine en actief betrokken bij de oorlog in Vietnam, sprak hij niet meer. In die ene regel legde Morisson zijn antipathie tegen oorlog en alles wat daarbij hoort uit aan de rest van de wereld: wie een helm draagt heeft zijn autonomie uit handen gegeven. Voor een goed doel? Hij betwijfelde het en tijdens concerten werd dat met de nodige decibel kracht bijgezet.



Bromfiets

Max heeft nog meegemaakt dat je zonder helm een bromfiets mocht besturen. Inderdaad, dat is niet van deze tijd. We zijn teveel met elkaar begaan om zoiets nog goed te keuren. Goed bedoeld uiteraard maar niet bevorderlijk voor het gevoel van autonomie. Wielrenners hebben wat langer dat gevoel mogen koesteren; het wielerpetje en los wapperende manen hebben nog lang het beeld van de grote koersen bepaald. Detail: het aantal dodelijke ongevallen tijdens wedstrijden lijkt sinds de helmplicht alleen maar toe te nemen.



Veiligheid

In het stadsverkeer vallen vandaag de dag ook steeds meer helmen waar te nemen. Helmpjes eigenlijk, want er zijn vooral fietsende kinderen mee getooid. Veilig? In ieder geval een zalfje voor het geweten van de ouders die hun kroost per fiets naar school sturen. In babboo- bakfietsjes heeft Max nog geen gehelmde kleuters gespot. Vreemd eigenlijk als je bedenkt dat een aanrijding met zo’n ding zomaar drie of vier slachtoffers tegelijk kan opleveren.
De gehelmde fietsscholier past in een trend. Noem het een win-win situatie: het kind is beschermd, de ouders geruster en de rest van de maatschappij mag tevreden constateren dat die ouders hun best doen de verzekeringspremies niet verder op te drijven. Is dat solidair of niet!?



Gevaar

In Amsterdam west doet men tenminste nog gewoon: de kinderen worden daar in het algemeen nog gewoon met de auto afgezet. Niks geen helmpjes aan de kapstok voor Max’ klasje! Maar toch... Het uitstappen voor de deur leidt tot filevorming en onverwachte situaties. Fietsers die zich door het nauwe straatje begeven moeten opletten geen openzwaaiende autodeur of onoplettend kind voor de wielen te krijgen. Max overweegt om die reden toch een fietshelm aan te schaffen.



Actie

De leerkracht is ambtenaar. Op z’n Engels: civil servant. Dat woord ’servant’ heeft zijn oorsprong in het Latijn. Servus vertalen we in het Nederlands als 'slaaf’. Het hedendaags onderwijsloon bevestigt het onderwijsveld in het idee dat de vrijheid opnieuw bevochten dient te worden. In december gaan we voor de tweede keer in twee maanden staken. Max overweegt een ludieke actie. Hij zal deze week een fietshelm aanschaffen en die tijdens zijn ritje naar school demonstratief aan het stuur te hangen. Bij het betreden van de school zal hij hem dan opzetten. Jim Morrisson kan zich dan tevreden omdraaien in zijn graf.



Dit was Max-Pickelhaube-Kleinletter.

zaterdag 25 november 2017

Lerende organisatie
















Mijn naam is Max Kleinletter, onderwijsstrijdcorrespondent te Amsterdam, vanuit Tokio.



Oorveeg

Soms is een flinke draai om de oren nodig om iemand een lesje te leren. Zoiets overkwam Japan aan het eind van de tweede wereldoorlog. Verdiend, zou je zeggen, hadden ze maar geen oorlog moeten voeren. Maar toch... Een nucleaire draai om de oren?
Herhaling werd niet wenselijk geacht, niet door de uitdelers en niet door de ontvangers van de oorveeg. Het gevolg was dat, met wederzijds goedvinden, voor de Japanners een uiterst pacifistische grondwet bedacht werd, waarin nauwelijks meer ruimte bestond dan tot het in standhouden van de keizerlijke garde. Men was er tevreden mee, tot nu toe.



Mandaat

Premier Shinzo Abe besloot onlangs tot vervroegde verkiezingen. Waarom? Zijn partij had immers sinds jaar en dag de meerderheid in het Japanse parlement. Abe vroeg om een nieuw mandaat. Dat was in zijn ogen nodig om Japan weer van de hoognodige verdediging te kunnen voorzien, om het leger uit te kunnen breiden, dus. De Internationale situatie zou er om vragen.



Bewegen

Wie op een school werkt krijgt vaak voorgehouden dat het altijd beter kan. Een school, zo wordt het voorgesteld, is een lerende organisatie. Mooi, wie niet met z’n tijd meegaat verliest de greep op het gebeuren en blijft gefrustreerd achter. Dat laatste is dan weer gevaarlijk, volgens de Spaanse filosoof Ortega y Gasset; als de massa niet mee beweegt op de golven van de bestuurlijke elite dreigt opstand en revolutie.



Waardering

Het cursusaanbod waarmee de hedendaagse leerkracht wordt geconfronteerd varieert van nuttig tot volslagen ridicuul. Nee, kantklossen valt niet in het aanbod maar wat er wel bij zit stemt niet altijd vrolijk. Wat levert het op? Waardering, vooral. Wie trouw aan z’n competenties blijft werken mag zich straks officieel “registerleraar“ noemen. Wat nog meer? Het gevoel voortdurend ondergewaardeerd te worden. Een vreemde paradox toch. Na zo’n jaar of veertig onderwijs houdt Max er in elk geval het gevoel aan over nog steeds onder aan de ladder te staan. De maandelijkse loonstrook bevestigt hem in dit gevoel.



Vast

Max lijdt aan een “fixed mindset“. Vroeger noemden we dat “vastgeroest“. Hoe kan het anders, op Max leeftijd is het al moeilijk om na de vakantie nog te weten hoe alle kinderen in de klas ook al weer heten, laat staan dat je de inhoud van de cursus “rouwverwerking bij kinderen“ paraat hebt op het moment dat het nodig is. Misschien moet hij eens een cursusje “Max Geheugentrainer“ doen. Hoe trekt men zichzelf vlot, dus.



Les

Premier Abe won de uitgeschreven verkiezingen met glans. Hij kreeg z’n mandaat en hoopt nu zichzelf, zijn partij en zijn land vlot getrokken te hebben. Hij kon het zich domweg niet permitteren de geschiedenisboekjes in te gaan als de Neville Chamberlaine of de Hendrik Colijn van Japan. Voor hem geen “Gaat u maar rustig slapen“. Japan is een lerende organisatie. Maar, is Abe de les uit het verleden vergeten?



Toekomst

Max is bang. Er wordt voortdurend van hem verlangd dat hij zichzelf en zijn leerlingen goed op de toekomst voorbereidt. Maar niemand weet een duidelijk beeld van die toekomst te schetsen en dat maakt de voorbereiding erop tot een hachelijke zaak. Ortega had wat Max betreft in die zin gelijk dat behaalde resultaten uit het verleden geen garantie geven voor de toekomst, maar zolang die toekomst in nevelen gehuld blijft zijn de lessen uit het verleden toch Max’ enige houvast. Zowel Abe als Ortega hebben kunnen zien waar en hoe zaken fout kunnen lopen. En Max? Ach, die is maar een eenvoudig schoolmeestertje. Wat is zijn taak? Zichzelf ontwikkelen? Veel leren van zijn leerlingen? Les geven? Wie het weet......



Dit was Max-Hardleers-Kleinletter.



 

donderdag 16 november 2017

Ruimte in regels

















Mijn naam is Max Kleinletter, onderwijsstrijdcorrespondent te Amsterdam, vanuit de Ruimte.



 

Lezen is goed voor een mens. Is lezen ook goed voor de mensheid? Hebben we boeken en teksten nodig om terug te kijken of juist om vooruit te kijken? Maakt het geschreven woord ons onafhankelijk of juist afhankelijk? Het antwoord is hoogstwaarschijnlijk aan onszelf en, daar is de paradox, aan onze geestelijke bagage die wij, moderne mensen, dan toch weer aan het woord van anderen te danken hebben. Het moet ergens beginnen.



Hoeveel heidenen zijn gesneuveld omdat zij het woord van de bijbel afwezen? Hoeveel gelovigen zijn in kampen beland omdat zij de woorden van Das Kapital, het Rode Boekje of Mein Kampf onderschatten? Hoeveel ongelovigen zijn ten prooi gevallen aan de woorden van de Koran? Wiens rechten zijn met voeten getreden in de schaduw van de universele verklaring van de rechten van de mens? Wie is er uitgerookt, gestikt of ingeperkt na het rapport van de club van Rome? Wie heeft Il Principe eigenlijk gelezen?



Leveren luisterboeken gegarandeerd gehoorbeschadigingen op? Is er een remedie tegen leesblindheid? Is de ruimte iets oneindigs en wie herschrijft de brochure “Ruimte in Regels“ zo, dat er geen ruimte voor interpretatie overblijft? Wat is het verschil tussen een minister van- en een minister voor-? Uit welk boek leest Arie Slob op zondag voor? Bestaat de Heilige Schrift al als luisterboek? Hoe is het gesteld met het gehoor van de minister voor-?



Wie gaat de ruimte in de regels weer opvullen en waarmee? En waarom roze!?

Wie weet dat allemaal? Max niet!



Dit was Max-Ignoramus-Kleinletter.

vrijdag 10 november 2017

Rekenmethode


















Mijn naam is Max Kleinletter, onderwijsstrijdcorrespondent te Amsterdam, vanuit Amsterdam.



Russen

De Russen komen! Wim Kan liet het ons een jaar of veertig terug weten in een van zijn oudejaarsconferences. "Maar geen zorgen“, meende hij, “ze komen één voor één“, doelend op het aantal binnendruppelende Russische dissidenten dat asiel kwam aanvragen.



Terreur

Oorlog is iets dat tegenwoordig ook komt binnendruppelen of dreigt dat te doen. Deze week nog werd de zoveelste “terreuroefening“ gehouden. Leger, politie, ME, EOD en alle andere hulpdiensten waren ervoor uitgerukt. Tientallen figuranten werden met ketchup van wonden voorzien, panisch gegil werd vooraf door het plaatselijk zangkoor gerepeteerd en iemand brak tijdens de oefening écht z’n been. Terreur heeft angst en afschrikking als doel. Van zo’n oefening ga je je trouwens ook niet veiliger voelen.



Redactiesommen

Als afschrikwekkend voorbeeld stonden ze onderaan de vele bladzijden sommen die Max in zijn jeugd te verwerken kreeg: redactiesommen. Tot zijn, en met hem ongeveer de hele rest van de klas’, opluchting wilde juf nog wel eens mededelen dat ze overgeslagen mochten worden. Met de methode van toen is Max een behendig rekenaar geworden en wie de sommetjes beheerst kan ze ook aan een ander uitleggen. Over dat laatste bestaan overigens de nodige meningsverschillen.



Kansen

Onderwijs beoogt kansen te scheppen. Het zogenaamd Realistisch Rekenen is bedoeld om die kansen te vergroten. Welk effect heeft een extreem talige rekenmethode op dat deel van de schooljeugd waarvoor de Nederlandse taal sowieso een probleem is. Max zit er dagelijks met zijn neus bovenop. De leerlingen in zijn klasje houden van rekenen, dat wil zeggen: ze zijn gek op sommen maken. Het realisme van de gebruikte methode boeit ze allerminst, sterker: het werkt afschrikwekkend. De rekenles heeft op die manier het effect van een terreuroefening. Neem je er nu angst mee weg of veroorzaak je die juist?



Integratie

De commissie Dijsselbloem kwam ooit tot de conclusie dat er onder de streep geen verschil vastgesteld kan worden tussen wat een realistische methode in vergelijking met een traditionele oplevert, statistisch gezien dan. Van rekenen gesproken: kansberekenen is een onderdeel van statistiek en integreren is een onderdeel van de wiskunde. Van integratie gesproken: Hebben ouders en leerkrachten in Amsterdam-West soms kansen laten liggen?



Afschaffen

Taalarm maakt kansarm. De liberale overheid maakt zich er niet druk over, wie zijn kansen niet neemt moet niet zeuren. In hedendaagse termen: eigenaarschap moet je claimen, wie dat ziet integreert vanzelf. Max zou graag een handje willen helpen de kansarmen door het woud van neologismen te loodsen maar soms ziet hij zelf door de bomen het bos niet. Een ding is zeker: taal en rekenen moeten in West van elkaar gescheiden worden. Pluspunt is nauwelijks een pluspunt te noemen, afschaffen dus. De angst zit er goed in, zomaar overstappen naar een andere methode heeft voor een school enorme financiële gevolgen, daar heeft de uitgever wel voor gezorgd. Het schoolbestuur zou onmiddellijk de staat van beleg afkondigen en een crisisteam de school binnenloodsen. Daarin komt de terreur van de moderne lesmethoden tot uiting. Daarbij: wat is het alternatief? De firma Noordhoff heeft het aangedurfd: Reken Zeker! Max zegt: Doen!



Dit was Max-Dissident-Kleinletter.



 

dinsdag 7 november 2017

Eerstelijnszorg

















Mijn naam is Max Kleinletter, onderwijsstrijdcorrespondent te Amsterdam, vanaf de Grebbelinie.



Veelzijdig

U ziet, de Nederlandse soldaat is op z’n minst veelzijdig. Wat zal precies de bedoeling geweest zijn toen het wielrijders muziekkorps zich op weg begaf naar de Grebbelinie? Het Duitse leger omver blazen? Als het niet zulke begenadigde muzikanten geweest waren was het misschien nog gelukt ook. Overigens blijkt op het gebied van muzikale oorlogvoering de doedelzak effectiever dan de fanfare, maar dit terzijde.



Specialisatie

Aan veelzijdigheid heeft het leger sinds de meidagen van 1940 nog niets ingeboet. Specialisatie op diverse terreinen heet het. Neem de luchtmobiele brigade. O nee, de helicopter is tijdelijk buiten gebruik, dat is waar ook. En verder? De missie in Mali. Over de gebruikte mortiergranaten hebben we het verder maar niet meer. Voornaamste slachtoffer: de minister van defensie. Dan is er nog het chronisch gebrek aan munitie. Het is nu wel besteld maar er geldt een levertijd van een half jaar. De grens staat in de tussentijd uitnodigend open.
Bordkartonnen schietbanen en sexuele intimidatie maken het beeld van veelzijdigheid compleet. Van jongens worden mannen gemaakt en u kunt rustig gaan slapen.



Jongleren

Je kunt de gebrekkige staat waarin onze strijdkrachten verkeren natuurlijk toeschrijven aan geldgebrek, maar daar heeft niet alleen defensie last van. Max begeeft zich dagelijks per fiets naar zijn eigen frontlinie. En ja, hij is veelzijdig, hij geeft ook nog wel eens muziekles. Maar blokfluitend naar school, nou nee.
Het onderwijs vraagt om frontsoldaten. De klas is vandaag de dag in plaats van de arena van kennisoverdracht veel meer een plaats van eerstelijnszorg. Max is niet meer de glanzend opgepoetste bron van kennis maar eerder een maatschappelijk werker, een jonglerende acrobaat op een eenwieler, zichzelf begeleidend op de mondharmonica. Hij is van alle markten thuis: strikt veters, plakt pleisters, plakt banden, beslecht ruzies, voedt, voedt op, praat, luistert, berispt kinderen en ouders, verwijst. Vooral dat laatste is van belang. Het onderwijs gaat gebukt onder een uit z’n krachten gegroeide commando- en infrastructuur die meer van het budget opslurpt dan de voorste linie. En waar ze in die structuur erg goed in zijn: de bal naar Max terugkaatsen. Ja, ze weten daar erg goed wat hij allemaal fout doet maar hij moet het zelf oplossen. De eerste linie blijkt ook de laatste.



Eenigste

Geen instrument, dus, maar toch fluitend naar school. Als het er op aan komt is Max zelf het instrument, een one man band als het ware, de Nikkelen Nelis van het onderwijs. De ansicht zegt het: De eenigste ter wereld.



Dit was Max-Flierefluiter-Kleinletter.



 

zaterdag 4 november 2017

Pedagogisme



















Mijn naam is Max Kleinletter, onderwijsstrijdcorrespondent te Amsterdam, vanuit Brussel.



Verbeter de wereld

Begin bij jezelf. Weet je niet hoe dat moet? Met een beetje geluk weet de overheid het wel.
Met een overdosis aan propaganda, wat manipulaties via de portemonnee en doelgericht onderwijs kun je de mens wijsmaken dat hij een Übermensch is en dat hem, mits hij zich ernaar gedraagt, een duizend-jarig rijk van voorspoed en geluk in het verschiet ligt. De rest van de wereld is volgens dat idee automatisch tot minderwaardig verklaard, dus als het tot een confrontatie komt is de overwinning zeker. Het merkwaardige is, dat in Duitsland zoiets onder het mom van socialisme heeft plaatsgevonden. Nationaal-socialisme dan, ter nuancering.



Gelijk

Het communisme heeft juist in landen die zich van ouds bedreigd voelden stevig voet aan de grond gekregen. Samen staan we sterk! Laat de vijand maar komen, het collectief staat garant voor een perfecte verdediging. Wie zich juist in eigen land onderdrukt voelt kan zich ook onder de rode vlag verenigen. Gepassioneerde toespraken, rode boekjes en De Waarheid doen de rest. Ultiem doel: de wereldrevolutie.



Zonde

Wie zondig is, is daar vaak in kerken en moskeeën over onderwezen. Aan de last die men met zich meedraagt valt te ontkomen, de beloning ligt immers in het hiernamaals. Is er een haat-imam voorhanden dan ontstaat soms het idee dat er een sluiproute naar het paradijs bestaat. Idealen? Weg met alle ongelovigen!



Onderwijs

Onderwijs is in principe bedoeld voor de verbetering van het individu maar dient uiteindelijk ook de sociale samenhang en het gemeenschappelijk streven. Anarchie is feitelijk onmogelijk. De Spaanse anarchisten die ooit generaal Franco bestreden bedienden zich in weerwil van hun uitgangspunten toch van een zekere organisatie. Erg succesvol was dat overigens niet. Spanje bleef wat hen betreft achter in onwetendheid.



Home of the brave

Land of the free. De Verenigde Staten dus. Ons begrip van burgerschap is een beetje afgekeken van het Amerikaanse Citizenship. “Ask not what your country can do for you – ask what you can do for your country.“ Garantie voor een vreedzame wereld? Dat is een kwestie van perceptie. Garantie voor een vreedzame samenleving? Als het aan de huidige president ligt komt niemand met z’n vingers aan de bestaande wapen-wetgeving. Goed burgerschap verdient het zichzelf te mogen verdedigen en dat gaat nu en dan ten koste van anderen.



Exportproduct

Vrede is een exportproduct geworden. De afspraak is dat we vreedzaamheid en samenwerking tot speerpunt van het onderwijs verheffen, de rest van de wereld zal dan uiteindelijk vanzelf onder onze charme bezwijken. Bingo! In het kielzog van al die goedheid kan het bedrijfsleven rustig zijn slag slaan. Het resultaat hebben we alvast “globalisering“ gedoopt. Krijgen we toch nog een duizendjarig rijk. Hoe zullen we deze nieuwe ideologie eens noemen? Wat dacht u van “Pedagogisme“?



Dit was Max-Ik-Moet-Het-Nog-Zien-Kleinletter.


donderdag 26 oktober 2017

Afkijken
























Mijn naam is Max Kleinletter, onderwijsstrijdcorrespondent te Amsterdam, vanuit Scheveningen.



Spion

Afkijken mag niet, het is nergens goed voor. Wie afkijkt wordt meestal geconfronteerd met een veto van de meester maar er zijn natuurlijk uitzonderingen. King Kong was een uitzondering. In eerste instantie was Christiaan Lindemans tijdens de tweede wereldoorlog bij het verzet betrokken geraakt. Zijn bijnaam had hij toen al, die was hem eens toegevoegd door iemand die jaloers moet zijn geweest op zijn forse postuur. Nadat zijn vrouw en zijn broer door de contraspionagedienst van het Duitse leger waren gearresteerd besloot hij zijn diensten daar aan te bieden om hen vrij te krijgen. Prins Bernhard, in wiens kring hij als verzetsheld regelmatig verkeerde en die bovendien niet bekend stond om de zorgvuldigheid waarmee hij met vertrouwelijke informatie omging, vertrouwde hem volledig. De Britse veiligheidsdiensten wisten beter. King Kong had in 1944 een aantal verzetsmensen verraden en informatie over de luchtlandingen bij Arnhem aan de vijand doorgegeven en dat was in de ogen van de Britten toch een brug te ver. Lindemans werd gevangen genomen maar ontkwam aan berechting door in de gevangenis van Scheveningen zelf een eind aan zijn leven te maken.



Afkijken

Afkijken in de klas kun je natuurlijk niet vergelijken met spionage en van een berechting kan al helemaal geen sprake zijn maar ontmoediging is in Max’ ogen op zijn plaats. Een kind leert toch het best wanneer het op eigen kracht de conclusies uit de geboden leerstof weet te trekken. Maar er zijn uitzonderingen. Soms geeft Max het antwoord van een sommetje wel eens cadeau met de vraag erbij of iemand hem dan kan uitleggen hoe hij erbij gekomen is.
Complementair aan afkijken is voorzeggen. Moderne lesmethoden schrijven vormen van samenwerken voor. Samenwerken is lastig, met als gevolg dat er heel wat voorgezegd en afgekeken wordt. Omdat de samenleving heel wat verwacht van nieuwe werkvormen en deze zelfs tot een doel op zich heeft verheven is afkijken dus de norm geworden.



Maatwerk

Het schijnt dat we moeten leren leven met het feit dat er voortdurend bij ons afgekeken wordt. Google en Facebook verdienen zich er suf aan. We mogen blij zijn dat ze dat doen want de wereld wordt nu “op maat“ aan ons voorgeschoteld. Het electronisch patiëntendossier staat iedere hulpverlener toe levensreddende hulp op maat te verlenen. Wie daar niet aan wil moet op het voorhoofd laten tatoeëren dat hij niet gereanimeerd wenst te worden. De moderne “connected car“ behoedt u voor ongevallen, een lege benzinetank en het nemen van de verkeerde afslag. Via uw AH-bonuskaart kunt u vernemen wat u vandaag eet en hoe goedkoop dat speciaal voor u wordt aangeboden. En dan is er nog de “sleepwet“. Was u nog geen verdachte , u kunt het binnenkort zomaar opeens zijn. Nieuw in de afkijkende en voorzeggende wereld is PSD2. Wilt u een hypotheek afsluiten of een tandenborstel kopen? PSD2 vertelt u of het mag.



Zeggenschap

Hoeveel zeggenschap over zichzelf heeft een mens nu eigenlijk nog? En in de toekomst? Max huivert bij het idee dat hij een klas met spionerende of verradende kingkongetjes aan het opleiden is. Vaardigheden zijn een slecht surrogaat voor inhoudelijke en parate kennis. Kennis houdt de mens autonoom en in staat z’n eigen beslissingen te nemen. Kennis voorkomt dat de mens een speelbal van de omstandigheden wordt en z’n ziel aan de verkeerde verkoopt. Nog even en de mens verklaart zichzelf overbodig. Daar wil Max niet mede schuldig aan zijn.



Dit was Max-Veto-Kleinletter.